Τί είναι τα Plans de Déplacements Urbains (P.D.U.)


Τα Plans de Déplacements Urbains (P.D.U.), δηλαδή τα Σχέδια Αστικών Μετακινήσεων της Γαλλίας αποτελούν ένα μεθοδολογικό εργαλείο, πλήρως εμπνευσμένο από την έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης, για τον ορθολογικό αστικό συγκοινωνιακό σχεδιασμό, θέτοντας στο επίκεντρο τη μετακίνηση, τον μετακινούμενο και τα χαρακτηριστικά τους. Πρόκειται για μιά αποτελεσματική δημόσια δράση για την αστική κινητικότητα, που διέρχεται μέσα από ολοκληρωμένες στρατηγικές, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των στοιχείων και των χρηστών του συστήματος των μετακινήσεων.

Τα P.D.U. αποτελούν τη συνήθη πρακτική για τη γαλλική πραγματικότητα. Μια σειρά νόμων (Loi d’Orientation sur les Transports Intérieurs (LOTI) -1982, Loi sur l’air et l’utilisation rationnelle de l’énergie (LAURE) - 1996, Loi relative à la Solidarité et au Renouvellement Urbains (SRU) - 2000) υπηρετεί τις αρχές τους και ταυτόχρονα έχει καταστήσει την εκπόνησή τους υποχρεωτική σε αστικές συγκεντρώσεις πληθυσμού μεγαλύτερου των 100.000 κατοίκων, και προαιρετική σε μικρότερες, εδώ και πάνω από δέκα χρόνια.

 

Αντικείμενο, στόχοι, διακύβευμα και θεμελιώδεις αρχές των P.D.U.


Τα γαλλικά Σχέδια Αστικών Μετακινήσεων έχουν ως αντικείμενο τον καθορισμό των αρχών οργάνωσης των μετακινήσεων προσώπων και της διακίνησης αγαθών μέσα στην περίμετρο των καθημερινών αστικών μετακινήσεων. Θέτουν ως κύριους αντικειμενικούς στόχους τη μείωση της μηχανοκίνητης κυκλοφορίας, την αύξηση της χρήσης των μαζικών μεταφορών και των φιλικών μέσων προς το περιβάλλον (περπάτημα και ποδήλατο), καθώς και τη συντονισμένη και αποτελεσματική χρήση όλων των μέσων μετακίνησης, δίχως να παραβλέπουν την καλύτερη οργάνωση της στάθμευσης αλλά και τη βελτίωση της μεταφοράς και παράδοσης των εμπορευμάτων στην πόλη.

Διακύβευμα των P.D.U. αποτελεί η εξασφάλιση της δυνατότητας μετακίνησης κάθε πολίτη, ιδιαιτέρως των ευάλωτων κατηγοριών, με ασφάλεια, άνεση και αποτελεσματικότητα, μέσα σ’ ένα ευχάριστο αστικό περιβάλλον. Μ’ άλλα λόγια, τα P.D.U. προσπαθούν να επιτύχουν μιά ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη για κινητικότητα και προσπελασιμότητα και στην προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.

Τόσο οι στόχοι όσο και το διακύβευμα των σχεδίων προϋποθέτουν προσέγγιση με όρους διαδημοτικότητας, διεπιστημονικότητας, διατροπικότητας και διαβούλευσης, που αποτελούν θεμελιώδεις αρχές της φιλοσοφίας τους.

 

Μεθοδολογία εκπόνησης των P.D.U.


Όσον αφορά τη μεθοδολογία εκπόνησης των σχεδίων αστικών μετακινήσεων, αυτή παρουσιάζεται με σαφήνεια ακολουθώντας στάδια μέσω συγκεκριμένων προδιαγραφών. Παρά το ότι κάθε στάδιο είναι διακριτό και η αλληλουχία και διαδοχή μεταξύ των σταδίων καθορισμένη, αυτή η επαγωγική διαδικασία εκπόνησης είναι παράλληλα επαναληπτική και διαδραστική.

Η προτεινόμενη διαδικασία εκπόνησης αποτελείται από τα ακόλουθα στάδια, στα οποία διασταυρώνονται απόψεις των τεχνικών της μελετητικής ομάδας που εκπονεί το έργο και των αιρετών της τοπικής πολιτικής αρχής, καθώς και ενδιαφερομένων συλλόγων, οργανώσεων και πολιτών:

1.        Προκαταρκτική διάγνωση του πεδίου μελέτης και κατ’ αρχάς στόχευση του έργου

2.        Οριστική διάγνωση και διασαφήνιση της στόχευσης

3.        Διατύπωση εναλλακτικών σεναρίων ή λύσεων

4.        Συγκριτική αξιολόγηση και επιλογή του βέλτιστου σεναρίου ή λύσης

5.        Εκπόνηση του Σχεδίου Αστικών Μετακινήσεων συναρτήσει του επιλεγέντος βέλτιστου σεναρίου

6.        Αξιολόγηση του σχεδίου βάσει της στόχευσης

7.        Έγκριση - αποδοχή του Σχεδίου Αστικών Μετακινήσεων από τον κύριο του έργου και υλοποίησή του

8.        Παρακολούθηση της λειτουργίας του συστήματος αστικών μετακινήσεων μετά την εφαρμογή του σχεδίου

9.        Εκ νέου διάγνωση πιθανών παθολογιών

10.    Εκ νέου στόχευση, ενδεχομένως αναθεώρηση της αρχικής

κ.ο.κ.

Γίνεται λοιπόν αντιληπτή η επαναληπτική διαδικασία εκπόνησης και υλοποίησης του σχεδίου, που υπηρετεί και ταυτόχρονα αναδεικνύει την ατέρμονη διαδικασία του αστικού συγκοινωνιακού σχεδιασμού. Ο τελευταίος πρέπει να είναι μιά συνεχιζόμενη διαδικασία που προχωρεί με διαρκή επικαιροποίηση δεδομένων και αναθεώρηση στόχων, μέσω συστηματικής παρατήρησης και περιοδικής αξιολόγησης των υλοποιημένων σχεδίων του.

 

Χρονικός ορίζοντας των P.D.U.


Ως εργαλεία μεσοχρόνιου σχεδιασμού, η χρονική εμβέλεια των P.D.U. είναι περίπου τα δέκα (10) έτη. Ωστόσο ο προγραμματισμός εφαρμογής κλιμακώνεται, καθώς η υλοποίησή τους εκκινεί με μέτρα άμεσης εφαρμογής και ολοκληρώνεται σταδιακά.

Εγγράφονται, επιπλέον, εντός των πλαισίων του μακροπρόθεσμου σχεδίου Schéma de COhérence Territoriale (SCOT) (αντίστοιχου των ελληνικών Ρυθμιστικών Σχεδίων), που θέτει γενικούς προσανατολισμούς στρατηγικής, κυρίως πολεοδομικούς, για την ευρύτερη περιοχή. Όπως είναι προφανές, οι πολιτικές των δύο σχεδίων πρέπει να είναι συμβατές. Επιπροσθέτως, το πολεοδομικό ντοκουμέντο Plan Local d’Urbanisme (PLU), του οποίου η χωρική εμβέλεια είναι αντίστοιχη αυτής των P.D.U., πρέπει να βρίσκεται σε συμφωνία με τους στόχους των P.D.U. Πρόδηλη, λοιπόν, καθίσταται η αδιάρρηκτη σχέση μεταξύ πολεοδομίας και μεταφορών, που ουσιαστικά αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, μέσα από την υποχρεωτική συμβατότητα των σχεδίων πολεοδομία και μεταφορών, βάσει μάλιστα νομοθετικής επιταγής (SRU).

 

 

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πολυτεχνική Σχολή, Τμήμα Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών, Τομέας Συγκοινωνιακών & Υδραυλικών Έργων

Πανεπιστημιούπολη - 541 24 Θεσσαλονίκη, τηλ.: 2310-996126, fax: 2310-996030, email: transp@edessa.topo.auth.gr

Τελευταία ενημέρωση: 30 Ιουνίου 2009